Een leven mét en na de dood

Vanuit ons Steunpunt Rouwzorg zijn Ria Kes-Tol en Coby Molenaar-Schokker actief op het gebied van nazorg. In het verlengde van haar werkzaamheden heeft Ria een column geschreven welke op woensdag 16 april jl. in het lokale weekblad Nivo is verschenen. Omdat de inhoud van waarde kan zijn en stof geeft tot nadenken plaatsen wij ook de column op onze website. Lees snel verder!

Als verlies niet de ruimte en zorg krijgt die het nodig heeft of sterker nog die het verdient, ontstaat er gestolde rouw.

Het tegendeel was de bedoeling. Oud worden of samen oud worden tot de dood ons scheidt. Hoe vanzelfsprekend deze conclusie ook lijkt, het klopt niet helemaal, vaak loopt het totaal anders. Beetje bij beetje afscheid nemen: als je kijkt naar het dementieproces, dan sluit de intrede daarvan gelijkelijk aan het leven binnen. Het neemt vele mentale functies in zijn greep, waarbij de partner vaak machteloos toeziet hoe, in dit geval haar man, de liefde van haar leven, van haar en de kinderen vervreemd.

Na enkele jaren liefdevol de zorg thuis aan hem gegeven, blijkt dat zij allen ook dit uit handen moeten geven, bewust als ze zijn van het feit dat veiligheid en kwaliteit van leven sterk in het gedrang komt. Na overleg met een deskundige wordt haar man geplaatst in een verzorgingstehuis. Het rouwproces heeft dan al zijn intrede gedaan, maar nee, geen tijd voor het rouwproces; immers richt de aandacht zich volledig op de zorg en aandacht voor haar man. Het behoud van functies en vaardigheden wordt met alle kracht in gang gezet, iedereen zet een stapje extra.

Uiteindelijk volgt zijn overlijden. Een secundair rouwproces klopt op de deur van het leven, met alle gevolgen van dien bij voorkomende situaties in het verdere leven. Zoals de intrede van een dementieproces het leven binnensluipt, zo sluipt ook de stolling van rouw het leven binnen. Ongemerkt, maar hevig, met als gevolg een diepe impact op de emotionele en fysieke toestand.

De emotionele erfenis daarvan dient zich altijd onaangekondigd aan, gevolgd door de fysieke ongemakken. In het emotionele brein is als gevolg van de ontstane situatie een miscommunicatie gaande, ook wel het rouwbrein genoemd. Een verborgen connectie tussen hoofd en hart. Het rouwbrein laat zien hoe rouw innerlijke onrust veroorzaakt en dat voelt niet goed. Gestolde rouw. Gevoelens van sterke onrust en gevoelens van onzekerheid nemen zachtjes de regie over in het dagelijkse leven.

Spaghetti,
een passende metafoor

Wanneer bij het afgieten van gekookte spaghetti even te lang wordt gewacht met de verdere bereiding, vindt een verkleving plaats. Het losweken daarvan kan met gepaste aandacht, door enkel wat druppeltjes olie toe te voegen of de bijbehorende mix. Kortom: de massa wordt weer teruggebracht in een mooie structuur. Met de impliciete gedachte dat het gaat om een kwestie van tijd, wordt tegenovergesteld de constatering gedaan dat het normaal verandert naar anders normaal, daar ligt geen recept voor klaar, ook geen spaghetti. Het her-regisseren van het leven vraagt veel geduld en tijd. Zoals het ontstaan is, zo verdwijnt het weer, geleidelijk aan. Daarnaast kan het rouwproces geparkeerd staan om de tijd van overleden naar leven voorrang te bieden.

Naast het gedrag kan op de persoonlijkheid anders worden. Meestal is dat tijdelijk, maar het kan best lang duren. Van een positief, zelfverzekerd persoon kan iemand zich twijfelend en onzeker gaan voelen. Het zijn allemaal vormen van rouw die normaal zijn, maar vaak door de buitenwereld anders geïnterpreteerd worden, anders normaal. Waar et om gaat, zo leert rouw ons, is loslaten (accepteren) en het leven anders leren vasthouden, dat doet pijn. Het voelt zo anders, anders normaal.

Is er behoefte tot reageren? Dat kan via riatol@hotmail.com / info@nicodemus.nl of telefonisch 0622316533. Of via Team Nazorg Nicodemus 0299-363940.